İçeriğe atla

Gümüldür Tarihi Yerler

Tarihi Yerler

Seferihisar’dan Gümüldür’e doğru yola çıkıldığında Değirmendere’de Örenşehir köyünde antik Kolophon kenti kalıntıları ilk durak olmalı. Kolophon MÖ. 8. ve 7. yy’da İonia’nın en zengin kentlerinden biriydi. Verimli toprakları, denizcilikteki ustalıkları yanında lüks yaşamaya meraklıları ile de ünlüydüler Kolophonlular. Kazılar mimari açıdan önemli buluntular ortaya çıkardı. Fakat kalıntılar çok belirsiz olduğundan amatör gezginlere pek bir şey söylemiyor. Bakıp bakıp da “Mimari açıdan önemli buluntular ne ola ki?” diye sorabilirsiniz. Doğanbey köyü yakınlarında (Seferihisar’a 15 km.) diğer İonia kenti Lebedos yer alıyor.

Meraklıları için Seferihisar’dan 13 km. sonra sola ayrılan ve tepeler üzerinden Cumaovası’na ulaşan ara yolun üzerinde Cumalı Ilıcıları bulunduğunu belirtelim. Çok basit tesislerin bulunduğu ılıcalar çok eski tarihlerden beri bölge halkı tarafından kullanılıyor.

Gümüldür ve Özdere hattı yeni gelişen turizm bölgesi. Bu bölge İzmir çevresinin en iyi satsuma mandalinlerini yetiştirir. Turizmin gelişmesi ve yazlık ev merakı sahile yakın yerlerdeki mandalinlikleri hep arsa haline getirdi. Mandalinler iç taraflarda kaldı.

Gümüldür’den doğuya, Kuşadası yönüne devam edildiğinde ara ara sahil tarafında, ama daha çok solunuzda çam ormanları var. Hemen her yıl bir yerinde yangın çıkan çamlıklar çok azaldı. Çok değil, on yıl önce bütün tepeler güzel çam ormanları ile örtülüydü. Özdere, yol üzerindeki Çukuraltı ve 2 km. içerideki güzel köyü ile iki bölümlü bir belediye. Çukuraltı deniz kıyısında ama bütün kıyı yazlıklarla kaplı olduğu için yerleşim bitene kadar denizi göremeyeceksiniz. Köy girişini geçtikten sonra denizle birleşen yol boyunca hâlâ bakir kalmış koylar görebilir ve ilgilenirseniz adaçayı toplayabilirsiniz.

Kuşadası’nın sahilinde otel yapılacak yer kalmayınca yeni oteller Özdere-Gümüldür Sahil şeridine kaymaya başladı. Kuşadası’nın kentleşmiş yoğunluğundan uzak, kolayca gidilip gelinecek kadar yakın.

Notion

İzmir-Kuşadası kavşağına geldiğinizde yolun sağında (deniz tarafı) ve solunda iki antik kent yer alıyor.

Sağda kalan ve Ahmetbeyli plajı ile içiçe olan Notion ilk kez 1921’de kazıldı. Kolophon kentinin güney limanı olduğu için güney anlamına gelen bu isimle adlandırılmış.

Kentin batı ve kuzeyindeki iki kapısı ayaktadır. Akropolün üstünden Samos Adası ve Kuşadası’na doğru çok güzel bir deniz manzarası seyredebilirsiniz. Hellenistik dönemde yapılmış, Roma döneminde değişikliğe uğramış tiyatroyu ve kent duvarlarından kalan bölümleri görebiliyoruz. Bir de otlayan keçi sürülerini görebiliriz ama kentle ilgili bilgi içeren herhangi bir tabela falan aramayın, yoktur.

Klaros

Ahmetbeyli plajına 3 km uzaklıkta olan ve Notion’a göre kara tarafında kalan komşu kent Klaros ise kehanet merkezi olarak ünlüydü ve Kolophon’a bağlıydı. İzmir yolu üzerindeki girişinde bir ok işaretinden giriyor, yol ikiye ayrılınca sağa dönüyorsunuz. Eğer ot bürümüş alanda biraz çaba gösterirseniz girişi bulabileceksiniz. Burada da açklayıcı hiçbir tabela yok.

İlk kazılar 1907 yılında Osmanlı Müzesi adına Theodor Makridy bey tarafından yapılıyor. 1950’lerde Fransa adına yürütülen Louis Robert kazılarında yapının aslı ve kutsal çevresi yeterince ortaya çıkarılmış. Son kazılar ise Juiliette de La Geniere ve Nuran Şahin tarafından yürütülüyor.

 

Asya’nın en önemli bilicilik merkezlerinden biri olan Klaros’un başarısı yüzünden örende çok sayıda armağan, adak, ve yazıt bulunmuş. Klaros’taki bilicilik geleneği Manto adlı bir bilicinin oğlu olan Mopsos’a dayanır. İ.Ö.6. yüzyıla inen heykel buluntuları yanısıra Hellenistik oturan Homeros figürü, Klaros’un önemini gösteriyor. Dor düzenindeki tapınağın sütunları taş sağlamak için devrildikleri biçimde duruyor Tapınakta bulunan dev heykeller ören yerinde alçı kopyaları ise tapınağın batı ucunda sergileniyor. Oturan dev Apollon, anası Leto ve ikizi Artemis heykelleri Hellenistik çağa tarihlenirler. Tapınağın altına giren ve dolanan koridorlar, fal bakan rahiplerin bulunduğu bölmeye ulaşıyordu. Kemerli odanın içindeki su kaynağı fal bakmada önemli bir işleve sahipti. Yapının doğusundaki sunak önünde elegeçen halkalardan anlaşldığı gibi yüz dananın kurban edildiği görkemli törenler yaşanıyordu. Kuzeyde ikiz Artemis’in küçük tapınağı yeralıyor. Heykel buluntuları için İzmir Arkeoloji Müzesi’ne gitmek gerekir.. Ören yerinde Phokaia/Foça, İkonion/Konya gibi kentlerle Akdeniz’in dört bucağından kentlerin bilicilik metinleri izlenir.

izmir parke - izmir mermer